MALiB Piaseczno · konkurs

KONKURS NA OPRACOWANIE KONCEPCJI ARCHITEKTONICZNEJ MIEJSCA AKTYWNOŚCI LOKALNEJ I BIBLIOTECZNEJ (MALiB) W PIASECZNIE

Konkurs dwuetapowy, rozstrzygnięty w maju 2026

Autorki: Joanna Wachowicz, Beata Kozyra

Lokalizacja: Piaseczno, ul. Dworcowa / ul. Jana Pawła II

Powierzchnia użytkowa: 3 709 m²

IDEA

W tym projekcie punktem wyjścia było dla nas zaprojektowanie relacji przestrzennych pomiędzy elementami istniejącej tkanki miejskiej tak aby zagospodarowanie wyznaczonego w zadaniu konkursowym terenu tworzyło nowy fragment miasta jak najlepiej wplatający się w zastany układ.

Uzyskujemy to poprzez wyodrębnienie i przywrócenie do życia Domu Ludowego wraz z artefaktami kolejnych nawarstwień historycznych takich jak mural „Mleko to zdrowie” oraz ceramika i materiał ceglany – odzyskane ze zdemontowanych części obiektu, a także poprzez stworzenie forum – placu miejskiego o wielorakim przeznaczeniu.

Układ urbanistyczny składający się z Domu Ludowego – na północy, nowego pawilonu – od zachodu i ulicy Dworcowej – od wschodu zamykamy od południa lasem kieszonkowym.

Historia i pamięć, kreatywność i nowoczesność, ludzie i ich potrzeby oraz natura. Wierzymy, że stworzony z tych komponentów układ funkcji, przestrzeni i wartości pozwoli mieszkańcom Piaseczna budować wspólnotę, poczucie tożsamości a także, każdemu z osobna rozwijać swoje talenty i pasje, lub po prostu lepiej żyć.

KROK PO KROKU

Zadanie realizowałyśmy w siedmiu krokach:

po pierwsze wyodrębnić Dom Ludowy w formie z 1928 roku,

wyeksponować Dom Ludowy na osi widokowej ulicy Dworcowej, Jana Pawła II i skrzyżowania Dworcowa – Jana Pawła II,

ustawić nowy pawilon MALiB tak aby jego lokalizacja nie przesłoniła Domu Ludowego, utworzyła forum oraz domknęła dziedziniec przed Centrum Edukacyjno-Multimedialnym (CEM).

utworzyć oś widokowo-komunikacyjną prowadzącą z dziedzińca CEM, wzdłuż elewacji nowego pawilonu MALiB do najbliższego przystanku autobusowego,

zaprojektować wejścia do nowego kompleksu czyniąc go otwartym i dostępnym z każdej strony, z której przybędzie potencjalny użytkownik lub odwiedzający,

domknąć układ urbanistyczny lasem kieszonkowym oraz sceną letnią zlokalizowaną na osi Domu Ludowego,

na koniec symbolicznie przenieść portyk wejściowy z północy na południe i wykorzystać utworzoną w ten sposób przestrzeń na funkcję biblioteki.

Ten ostatni gest zaowocował utworzeniem wyjątkowej przestrzeni, która twórczo modyfikuje historyczną tkankę eksponując ją i przywracając do życia. W tym wnętrzu eksponujemy artefakty ceramiczne pozyskane ze zdemontowanych części Mleczarni. Dominująca rola biblioteki wyraża się przez jej lokalizację w tej wyjątkowej, symbolicznej i wyeksponowanej przestrzeni. Przez duże przeszklenia nowego portyku widać oryginalne wnętrze biblioteki i regały pełne książek.

NOWY PAWILON MALiB

Ustalona wcześniej lokalizacja nowego pawilonu MALiB narzuciła w sposób logiczny i intuicyjny podział funkcjonalny projektowanego budynku.

Wejście główne i wejście do baru prowadzą od forum – placu miejskiego.

Foyer to duża, pięknie doświetlona, otwarta na plac, reprezentacyjna przestrzeń łącząca w sobie funkcję holu wejściowego, wystawienniczą – galerii, wejście do sali widowiskowej, punkt informacyjny i zapewniająca dostęp do komunikacji pionowej, toalet oraz szatni.

Z foyer wchodzimy bezpośrednio do sali widowiskowej, biblioteki oraz baru.

FABLAB

W południowej części znajduje się wygodne, osobne wejście do FabLabu. To osobne wejście da młodszym użytkownikom poczucie niezależności i odrębności. Znajduje się tuż przy Centrum Edukacyjno-Multimedialnym (CEM), dzięki czemu można łatwo połączyć aktywność w obu tych ośrodkach. Wejście do FabLabu zadaszone jest wyrazistym wysunięciem bryły pierwszego piętra, co wraz z zaproponowaną przed wejściem małą architekturą, oryginalnym kształtem podpór, roślinnością wplecioną w siedziska oraz lasem kieszonkowym zamykającym przestrzeń stworzy atrakcyjny „mały dziedziniec wejściowy” dedykowany młodym użytkownikom FabLabu.

FabLab łączy funkcję pracowni, laboratorium i miejsca wymiany wiedzy, zapewniając lokalnej społeczności dostęp do nowoczesnych technologii produkcji. Strefa ta została zaprojektowana jako otwarta, wielofunkcyjna przestrzeń warsztatowo-edukacyjna wyposażona w narzędzia cyfrowe i analogowe do projektowania, prototypowania i wytwarzania. Dzięki zastosowaniu ruchomych ścian możliwy jest podział przestrzeni na pięć niezależnych sal, w zależności od aktualnych potrzeb użytkowników. Dodatkowo w tej części znajdują się dwie wydzielone przestrzenie: sala komputerowa oraz sala prezentacji.

MATERIAŁY

Wyraz architektoniczny nowego pawilonu MALiB jest wynikiem kreatywnych poszukiwań współczesnego tła dla budynku Domu Ludowego a jednocześnie propozycją atrakcyjną i mającą swój wyrazisty charakter.

Ta oryginalność drewnianej, barwionej na kolor zielony elewacji zestawionej z surowym betonem zadaszeń i jasnym drewnem elementów CLT jest potrzebna aby istotna dla Zamawiającego grupa młodych użytkowników mogła odnaleźć swój element tożsamości i identyfikacji w nowej architekturze budynku. Wierzymy, że pomimo swego wyrazistego charakteru nowa część założenia wciąż stanowić będzie pełne szacunku uzupełnienie tkanki historycznej.

Użyte materiały konstrukcyjne to rozsądne połączenie konstrukcji z drewna klejonego CLT i GLT oraz elementów żelbetowych. Wykończenie stanowią: jasne, surowe oraz barwione na zielono drewno, duże tafle przeszkleń w lekkich profilach aluminiowych lub ciężkich ramach drewnianych w zależności od lokalizacji, beton architektoniczny a we wnętrzach artystyczne posadzki cementowe, jasne drewno i mleczno-biały tynk.

WEJŚCIA I GARAŻ

Od ulicy Jana Pawła II pozostaje główne wejście do Domu Ludowego – dziś jest to wejście do biblioteki, choć można korzystać także z wejścia przez foyer.

Od północy znajduje się również wejście do nowej klatki schodowej, prowadzącej do części administracyjnej na piętrze. Pod budynkiem projektujemy garaż podziemny na 25 miejsc, który w razie potrzeby może służyć jako Miejsce Doraźnego Schronienia (MDS).

DOSTĘPNOŚĆ I EKOLOGIA

Budynek jest w pełni dostępny dla osób z niepełnosprawnościami. Wszystkie wejścia znajdują się na poziomie terenu, a dwa piony windowe i ogólnodostępne, dostosowane toalety na każdej kondygnacji pozwalają swobodnie korzystać z budynku wszystkim użytkownikom.

Rozwiązania proekologiczne to głównie dbałość o równowagę i rozsądek w doborze materiałów i technologii tak aby powstał obiekt generujący jak najniższy impakt środowiskowy na każdym etapie życia budynku. Dlatego łączymy konstrukcję żelbetową – tam, gdzie jej zastosowanie ma korzystny bilans zysków i strat, np. w części podziemnej – z technologią CLT jako proekologicznym rozwiązaniem ścian zewnętrznych i innych elementów konstrukcji naziemnej. Szczególną uwagę poświęcamy gospodarce wodami opadowymi – gromadzimy je częściowo jako zasób wody szarej dla Miejsca Doraźnego Schronienia oraz do nawadniania terenów zielonych i lasu kieszonkowego. Utworzony w południowej części terenu las kieszonkowy o powierzchni 450 m², to niewielki, intensywnie zazieleniony obszar złożony z rodzimych gatunków drzew, krzewów i roślin, który działa jako samowystarczalny ekosystem. Las kieszonkowy zwiększa bioróżnorodność, tworząc siedliska dla ptaków i owadów zapylających, poprawia jakość powietrza, retencjonuje wodę opadową, obniża temperaturę otoczenia oraz poprawia strukturę gleby. W aspekcie długoterminowym wymaga mniejszych nakładów eksploatacyjnych, jest odporny na susze i ekstremalne zjawiska pogodowe i zwiększa wartości przyrodnicze i krajobrazowe, może być również miejscem rekreacji i edukacji dla lokalnej społeczności.

DANE PROJEKTU

Powierzchnia terenu opracowania – 3 257 m2

Szacunkowa powierzchnia całkowita budynku – 4 364 m2

w tym:

- 1235 m2 kondygnacji podziemnej,

- 3129 m2 kondygnacji nadziemnych

Szacunkowa powierzchnia użytkowa budynku – 3 709 m2

Szacunkowa powierzchnia zabudowy – 1 421 m2, to jest 44 %

Szacunkowa powierzchnia biologicznie czynna – 879,4 m2 to jest 27%

Liczba kondygnacji nadziemnych – 2

Liczba kondygnacji podziemnych – 1

Wysokość budynku – 13 m